Bity i bajty: co oznaczają MB, MiB, GB i GiB?

Bajt (B) składa się z ośmiu bitów (b). Prędkość łącza internetowego podaje się zwykle w bitach na sekundę, a rozmiary plików i pamięci w bajtach. Przedrostki mają znaczenie: dziesiętne kB, MB i GB to nie to samo co binarne KiB, MiB i GiB.

Przedrostki dziesiętne i binarne

W dziesiętnym układzie SI 1 kB to 1000 B, 1 MB to 1 000 000 B, a 1 GB to 1 000 000 000 B. Jednostki binarne wykorzystują potęgi liczby 1024: 1 KiB to 1024 B, 1 MiB to 1 048 576 B, a 1 GiB to 1 073 741 824 B. Podobnie różnią się TB i TiB oraz PB i PiB. Starsze oprogramowanie używało czasem „KB” na oznaczenie 1024 bajtów, więc niewyjaśniony skrót może być niejednoznaczny. Dokładne nazwy i wartości podaje tabela przedrostków binarnych NIST.

Dlaczego dysk wydaje się mniejszy

Dysk sprzedawany jako 1 TB ma około 1 000 000 000 000 bajtów. W jednostkach binarnych ta sama liczba to mniej więcej 931 GiB. Systemy operacyjne mogą różnie oznaczać jednostki, a systemy plików lub partycje odzyskiwania mogą dodatkowo zmniejszać dostępne miejsce. Samo to nie dowodzi, że brakuje bajtów. Zanim uznasz urządzenie za wadliwe, porównaj liczbę bajtów i wyświetlaną jednostkę. Podobnie 500 GiB to o około 7,4 procent więcej miejsca niż 500 GB, choć oznaczenia wyglądają bardzo podobnie.

Przykład z przesyłaniem danych

Plik 100 MB zawiera 100 000 000 bajtów w zapisie dziesiętnym, czyli około 95,4 MiB. Przy łączu 100 Mb/s idealny czas przesyłania wynosi osiem sekund: pomnóż liczbę bajtów przez osiem, aby uzyskać bity, a następnie podziel przez 100 milionów bitów na sekundę. Rzeczywiste transfery trwają zwykle dłużej z powodu narzutu protokołów, opóźnień, przeciążenia, limitów serwera i innego ruchu. Mała litera b oznacza bity, a wielka litera B bajty. Pomyłka oznacza błąd ośmiokrotny – i to jeszcze przed uwzględnieniem przedrostków dziesiętnych i binarnych.

Jak podawać dokładny rozmiar

Jeśli liczy się dokładność, przy porównywaniu taryfy, paska postępu pobierania czy specyfikacji pamięci masowej podawaj pierwotną liczbę bajtów. Przeliczenie na inną jednostkę wykonuj jawnie i zaznaczaj, czy jest dziesiętna, czy binarna. Nie dodawaj wartości wyrażonych w MB i MiB bez przeliczenia. Jeśli specyfikacja podaje tylko „500 GB”, ale obliczenia wydają się używać mnożnika 1024, sprawdź dokumentację produktu zamiast zakładać konwencję. Takie podejście sprawdza się też przy podawaniu zużycia pamięci, rozmiarów kopii zapasowych czy prędkości przesyłania w sieci.

Dlaczego Speedtest pokazuje Mb/s, a pobieranie MB/s

Plany taryfowe i testy prędkości zwykle posługują się bitami na sekundę, a narzędzia do plików często bajtami na sekundę. 800 Mb/s to więc teoretycznie najwyżej około 100 MB/s, jeszcze bez uwzględnienia narzutu. Więcej znajdziesz w praktycznym poradniku Mb/s a MB/s.