WHOIS nedir ve RDAP nasıl çalışır?
WHOIS, bir alan adının veya bir internet numara kaynağının kayıt bilgilerini sorgulamanın geleneksel yoludur. Jenerik üst düzey alan adlarında kayıt verilerinin birincil kaynağı artık RDAP'tır. Sonuçta kayıt şirketini, tarihleri, durum kodlarını ve ad sunucularını görebilirsiniz; kayıt sahibinin kişisel bilgileri ise çoğu zaman gizlenir.
WHOIS ve RDAP: ne değişti?
Klasik WHOIS sorguyu genellikle TCP 43 numaralı porta gönderir ve biçimi kayıt kuruluşuna göre değişen düz metin döndürür. RDAP ise HTTPS üzerinden yapılandırılmış yanıtlar verir; uluslararasılaştırılmış adları, hizmet keşfini ve farklı erişim düzeylerini destekler. ICANN, 28 Ocak 2025'ten bu yana jenerik üst düzey alan adlarının kayıt verileri için RDAP'ı esas kaynak olarak kabul ediyor; bazı kayıt kuruluşları WHOIS sunmaya devam edebilir. Ülke kodlu alan adlarının kendi politikaları vardır; gTLD kuralını her alan adına genellemeyin. ICANN duyurusu bu değişikliği açıklıyor.
Bir sorgu size gerçekte ne söyler?
Bir alan adı için kayıt şirketini, kayıt ve bitiş tarihlerini, durumunu ve yetkilendirilmiş ad sunucularını görebilirsiniz. Hangi alanların görüneceği kayıt kuruluşuna ve erişim düzeyine bağlıdır. Ad, posta adresi veya telefon numarası görünmüyorsa bu, alan adının sahipsiz olduğu anlamına gelmez: kişisel verilerin yayımlanmasını kayıt verisi kuralları sınırlar. Bitiş tarihi de adın hemen kayda açılacağını garanti etmez. IP adreslerinde ise bölgesel internet kayıt kuruluşunun kaydı kaynak sahibini veya ağ işletmecisini gösterir; adresi belirli bir anda kimin kullandığını göstermek zorunda değildir.
Sorun teşhisinden bir örnek
Alan adını yeniledikten kısa süre sonra web sitesinin adının artık çözümlenmediğini varsayalım. Kayıt tarihini, durum kodlarını ve ad sunucularını kayıt şirketindeki kendi hesabınızla karşılaştırın. “hold” gibi bir durum kodu, alan adının neden DNS'e yetki devredilmediğini açıklayabilir; nedenini ve çözümünü yine de kayıt şirketi doğrulamalıdır. Veritabanı güncelleme gecikmelerini hesaba katın. Kayıt verileri, web sunucusunun düzgün çalışıp çalışmadığını göstermez. Bir güvenlik uyarısında IP adresi geçiyorsa adresi ve tam zamanı saat dilimiyle birlikte not edin; paylaşılan adresler, proxy'ler ve dinamik atama nedeniyle adres tek başına bir kullanıcıyı tanımlamaya yetmez.
Gizlilik ve sınırlar
ICANN'in Kayıt Verileri Politikası, herkese açık sonuçlardaki alanların gizlenmesine ilişkin kuralları belirler. Herkese açık olmayan bilgilere erişim ayrı bir meşru talep sürecine tabidir. Alan adını bir şirket kaydetmişken siteyi başka bir şirket barındırabilir; bir işletmeci de IP alanını müşterilerine tahsis edebilir. Sorgu sonucunu teknik ipuçlarından biri olarak değerlendirin, kaynağını ve son güncelleme tarihini kontrol edin; kontrolü kanıtlamanız gerektiğinde kayıt şirketinden belge isteyin.