Alan adı yaşam döngüsü: süre sonu ve kurtarma
Bir alan adı sınırlı bir süre için tescil edilir. Tescil yenilenmezse web sitesi ve e-posta çalışmayı durdurabilir, ad daha sonra başka birinin kullanımına açılabilir. Kurtarma aşamalarının ayrıntıları üst düzey alan adına ve kayıt şirketine göre değişir.
Süre sonundan önce ne olur?
Kayıt şirketi adı ilgili kayıt kuruluşuna (registry) tescil ettirir ve tescil sahibine sürenin ne zaman dolacağını bildirir. DNS kayıtları ve web hosting ayrı hizmetlerdir: çalışan bir sunucu bir alan adını yenilemez. Bitiş tarihini kayıt şirketindeki hesabınızdan takip edin, çalışan bir iletişim adresi bulundurun ve hesabınızın erişim bilgilerini koruyun. Otomatik yenileme işinizi kolaylaştırır; yine de ödeme ya da bildirim başarısız olabileceği için takibi bırakmayın.
WHOIS/RDAP sorgulaması, erişilebilen tescil ayrıntılarını gösterebilir. Herkese açık sonuçlarda kişisel alanlar gizlenmiş olabilir; kendi yenileme durumunuzu doğrulamanın en iyi yolu kayıt şirketindeki hesabınızdır. Beklenmedik ve aceleye getiren bir yenileme e-postasındaki bağlantıya tıklayıp hesap bilgilerinizi girmeyin; kayıt şirketinin sitesini kendiniz açın.
Süre sonundan sonra ne olabilir?
Birçok jenerik üst düzey alan adında, süre dolduktan sonra bir yenileme aralığı ve ek ücret gerektirebilen ayrı bir kurtarma (redemption) aşaması bulunur. ICANN politikaları ilgili jenerik alan adları için kurallar koyar; ülke kodlu alan adlarında ve kayıt şirketi sözleşmelerinde durum farklı olabilir. Her yerde geçerli tek bir gün sayısı olduğunu varsaymayın. Kayıt şirketinize ek süre tanınıp tanınmadığını, çözümlemenin ne zaman duracağını ve silme işleminin ne zaman başlayabileceğini sorun.
Alan adı artık çözümlenmiyorsa önce tescil durumunu ve kayıt şirketinin mesajlarını kontrol edin. Sitenin çalışmaması DNS ya da hosting arızasından da kaynaklanabilir. Nedeni bulmadan önce ad sunucularını ve hosting ayarlarını aynı anda değiştirmekten kaçının. Kurtarmadan sonra bile tescil, DNS önbellekleri ve TLS sertifikaları farklı zamanlarda normale dönebilir. 2IP alan adı müsaitlik kontrolü de ek bir doğrulama imkânı sunar.
Alan adını kaybetme riskini nasıl azaltabilirsiniz?
Süre sonundan çok önce hatırlatıcılar kurun, ödeme bilgilerini doğrulayın ve yedek bir iletişim adresi bulundurun. Önemli bir ad için transfer bildirimlerini izleyin ve uygun olduğunda kayıt şirketinin transfer kilidini kullanın. Her şeyi tek bir yükleniciye bırakmayın; kayıt şirketi ve DNS hizmeti hesaplarına sorumlu kişilerin de erişebilmesini sağlayın. Alan adına bağlı siteleri, posta kutularını ve uygulamaları güncel bir listede tutun.
Olağan yenileme artık mümkün değilse güncel durumu ve kurtarma maliyetini öğrenmek için kayıt şirketiyle hemen iletişime geçin. Silindikten sonra adı geri satın alabileceğinizi varsaymayın: bölge kurallarına göre başka bir başvuru sahibi onu tescil ettirebilir. Kurtarma işleminden sonra yalnızca ödeme onayına güvenmeyin; yetki devrini, web sitesini, e-posta yönlendirmesini ve sertifikaları da doğrulayın.